Πέμπτη, 16 Αυγούστου 2018

La dirrita via era smarrita.


...Ἀνέβαινα καὶ ἀνέβαινα τὸ ρεῦμα

καὶ ὁλονὲν ἐχανόμην

Δὲν πανεύρισκα, ὄχι, τὸν ἑαυτόν 

μου, ἀλλὰ μᾶλλον τὸν ἔχανα

 , ναί, εἶχε χαθῆ δι᾽ ἐμὲ εὐθεῖα ὁδός.

La  dirrita  via  era smarrita...


(Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης"Τα δαιμόνια στο ρέμα",1900)

Κυριακή, 22 Ιουλίου 2018

Μνήμη Μάνου Ελευθερίου

Ο Μάνος Ελευθερίου έφυγε από το μάταιο τούτο κόσμο,αφού μας δώρισε πολλά,κυρίως όμως τους στίχους-ποιήματα για ένα πλήθος από τα καλύτερα ελληνικά τραγούδια που γράφτηκαν από το '60 έως το '80.

















Κυριακή, 24 Ιουνίου 2018

Η συμφωνία της γραβάτας

.
...Έτσι πορεύτηκε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τα επόμενα δύο χρόνια και αναδείχθηκε στην πλέον πειθήνια μνημονιακή κυβέρνηση που γνώρισε η Ελλάδα. Για την ακρίβεια βασιλικότερη του βασιλέως πετυχαίνοντας πλεονάσματα λιτότητας πολύ μεγαλύτερα από αυτά που απαιτούσε το Γιούρογκρουπ. Το 2017 ξεπέρασε το 4%, πολύ πάνω από το 1,75% που προέβλεπε το Τρίτο Μνημόνια. Όχι απλώς καλοί μαθητές, αλλά αριστούχοι, υποδείγματα.

Το Γιούρογκρουπ του Ιουνίου 2018 

Πέρασε λοιπόν ο καιρός, ακολουθήθηκε πιστά το Τρίτο Μνημόνιο, εφαρμόστηκαν και τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, και φτάσαμε στην ώρα της ρύθμισης του χρέους, της τελικής πράξης της μνημονιακής περιόδου. Τι αποφάσισε το Γιούρογκρουπ;

Πρώτο, την κατάργηση της πληρωμής τόκων για το περίφημο ποσό που είχε χρησιμοποιηθεί για να γίνει η επαναγορά χρέους με το Δεύτερο Μνημόνιο.
Δεύτερο, την επιστροφή των κερδών από τα ομόλογα της ΕΚΤ και του ESM.
Τρίτο, για το χρέος προς το EFSF, την επέκταση της περιόδου χάριτος κατά δέκα χρόνια (δηλαδή μέχρι το 2032) και την επιμήκυνση της μέσης ωρίμανσης επίσης κατά δέκα χρόνια.

Αυτά.

Το Γιούρογκρουπ δεν υιοθέτησε ούτε καν όσα μεσοπρόθεσμα μέτρα είχαν προταθεί στη συμφωνία του Μαΐου του 2016. Δεν υπήρξε δηλαδή συμφωνία να χρησιμοποιηθεί ένα σοβαρό ποσό από τα αδιάθετα κονδύλια του Τρίτου Μνημονίου για να γίνει αποπληρωμή άλλων, ακριβότερων χρεών ώστε να υπάρξει συνολική ελάφρυνση.

Συμφωνήθηκε όμως να πάρει η Ελλάδα την πέμπτη και τελευταία δόση του προγράμματος, ύψους 15 δις, από τα οποία τα 5,5 δις θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για διευκόλυνση της εξυπηρέτησης του χρέους (ίσως για αποπληρωμή ενός μέρους του χρέους προς το ΔΝΤ) και τα 9,5 δις για να σχηματιστεί το περιβόητο ‘μαξιλάρι’, που πλέον θα ξεπεράσει τα 24 δις, ώστε να βγει η χώρα στις αγορές. Όλα αυτά υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι η χώρα θα έχει πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% μέχρι το 2022 και 2,2% κατά μέσο όρο μέχρι το 2060! Και φυσικά θα υπάρξει ‘ενισχυμένη εποπτεία’ με τέσσερις επισκέψεις το χρόνο, καθώς και σταδιακή επιστροφή των κερδών από τα ομόλογα της ΕΚΤ και του ESM – με αιρεσιμότητα – ώστε να τηρείται το πλαίσιο. 

Για μια ακόμη φορά η κυβέρνηση Τσίπρα ηττήθηκε στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές. Για μια ακόμη φορά οι ‘εταίροι’ μας φάνηκαν αμείλικτοι, δεν τήρησαν τις υποσχέσεις τους και στη ουσία έδειξαν ότι το κεφάλαιο Ελλάδα έχει κλείσει γι’ αυτούς. Η μακροπρόθεσμη πρόβλεψη που έκαναν για το χρέος είναι ότι, όταν με το καλό έρθει το 2032, θα το ξανασκεφτούν ...

Τι θα ακολουθήσει;

Η συμφωνία αυτή είναι η τελική. Δεν υπάρχουν άλλες διαπραγματεύσεις, τα μνημόνια τελειώνουν επισήμως τον Αύγουστο του 2018 και η Ελλάδα θα ζήσει με αυτούς τους όρους. Τι σημαίνει αυτό;

Μέχρι το 2022 η χώρα θα είναι υποχρεωμένη να κινηθεί σε καθεστώς εξαιρετικά  σκληρής λιτότητας με πρωτοφανή πλεονάσματα που σημαίνουν συνεχή φορολογική πίεση και ελάχιστο δημοσιονομικό χώρο για παροχές και ελαφρύνσεις προς τα στρώματα που έχουν χτυπηθεί ανελέητα. Θα πρέπει επίσης να εφαρμόσει τα μέτρα περικοπής των συντάξεων το 2019 και κατόπιν τα μέτρα μείωσης του αφορολόγητου. Θα πρέπει τέλος να συνεχίσει να εφαρμόζει σειρά δομικών νεοφιλεύθερων αλλαγών υπό την εποπτεία των δανειστών. Με τόσο μεγάλη πίεση στην ενεργό ζήτηση η ετήσια ανάπτυξη όλο αυτό το διάστημα πολύ δύσκολα θα ξεπεράσει το 2%.

Παράλληλα η χώρα θα δοκιμάσει να δανείζεται τακτικά από τις ανοιχτές αγορές. Για τα πρώτα δύο περίπου χρόνια το ‘μαξιλάρι’ προσφέρει μια κάλυψη, αλλά τα επιτόκια παγκοσμίως είναι στην ανοδική φάση του κύκλου, ο δανεισμός των αναπτυσσομένων χωρών είναι και πάλι τεράστιος και τα χρηματιστήρια είναι σε έξαρση. Για μια χώρα με την αναπτυξιακή δυναμική της Ελλάδας και με χρέος περίπου 180% του ΑΕΠ, η έξοδος στις συνθήκες αυτές είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένη. Ανά πάσα στιγμή τα επιτόκια μπορεί να γίνουν απαγορευτικά και ο δανεισμός να καταστεί ανέφικτος.

Μακροπρόθεσμα, τέλος, η εικόνα είναι τελείως απογοητευτική. Το πολυθρύλητο ‘ολιστικό σχέδιο ανάπτυξης’ ήταν μια άσκηση επί χάρτου για να πειστούν οι δανειστές ότι η κυβέρνηση θα είναι πολύ αυστηρή στα δημοσιονομικά με την ελπίδα ότι κάτι θα μας δώσουν στο χρέος, ώστε να υπάρξει κάποια μακροπρόθεσμη προοπτική ανάπτυξης. Δεν έγινε απολύτως τίποτε και η προοπτική που εμφανίζεται είναι τραγική. Η Ελλάδα έχει αρνητική καθαρή αποταμίευση και ένα τραπεζικό σύστημα που μειώνει τις πιστώσεις κάθε χρόνο. Οι επενδύσεις δεν έχουν καμία δυναμική, ενώ η ελπίδα ότι θα έρθουν ξένες επενδύσεις που θα αλλάξουν τα πράγματα είναι απλώς ευχολόγιο. 

Πάνω απ’ όλα, η χώρα χάνει συνεχώς το καλύτερα εκπαιδευμένο κομμάτι του εργατικού της δυναμικού, ιδίως τη νεολαία. Η Ελλάδα μετατρέπεται σταθερά σε χώρα γερόντων, με τεράστιο χρέος και εξαιρετικά αντιαναπτυξιακές πολιτικές που πηγάζουν από την εξυπηρέτηση του χρέους.

Ο Αλέξης Τσίπρας ανέβηκε στην εξουσία καταγγέλοντας τα μνημόνια και το χρέος, αποδέχθηκε και τα μνημόνια και το χρέος για να παραμείνει στην εξουσία. Σε τρία χρόνια ολοκλήρωσε το έργο των προηγούμενων κυβερνήσεων και έφτιαξε μια μνημονιακή πραγματικότητα για τη χώρα. Μετά έβαλε γραβάτα για να πανηγυρίσει. Ας μην έχει ψευδαισθήσεις για το τι θα πει η ιστορία.

Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2018

Καημός ρωμαίικος...

Διαβάζοντας τον δεύτερο τόμο της ανθολογίας του Λίνου Πολίτη που καλύπτει την εποχή μετά την άλωση και περιλαμβάνει τους άγνωστους και ¨'ελάσσονες" που δεν άφησαν όμως την πνευματική και γλωσσική φλόγα του γένους  να σβήσει,σε καιρούς δουλείας, εξόντωσης και κατοχής-σαν τους δικούς μας-βρίσκω αυτό:

"Ο Μιχαήλ Αποστόλης(περ.1422-1480) από την Πόλη μετά την άλωση κατέφυγε στην Ιταλία και ζήτησε προστασία από τον Βισσαρίωνα.
Όμως έφυγε ύστερα για την Κρήτη-Βενετσιάνικη κτήση τότε-όπου ζούσε φτωχικά ως αντιγραφέας χειρογράφων τα οποία υπέγραφε χαρακτηριστικά ως :
"Μιχαήλος Αποστόλης Βυζάντιος μετά την άλωσιν της αυτού πατρίδος πενία συζών εξέγραψε"

Κυριακή, 13 Μαΐου 2018

Τι είδα και τι έμαθα...

Το περιοδικό "Στέπα" κυκλοφορεί μόνο τρεις φορές το χρόνο μα είναι τόμος ολόκληρος.Το τεύχος 9-Άνοιξη 2018 έχει 420 σελίδες και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Στο τεύχος αυτό υπάρχει ένα κείμενο του Βαρλαάμ Σαλάμοφ που έγραψε τις "Ιστορίες από την Κολιμά"
Το κείμενο αυτό έχει τίτλο"Τι είδα και τι έμαθα στα Γκουλάγκ" και έχει ενδιαφέρον όχι πολιτικό,αλλά ως κωδικοποίηση της ανθρώπινης φύσης, που αποκαλύπτεται πάντα σε ακραίες καταστάσεις.

Γράφει:

  1. - Πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη κουλτούρα,ο πολιτισμός.Ο άνθρωπος γίνεται κτήνος ύστερα από τρεις εβδομάδες σε συνθήκες σκληρής χειρωνακτικής εργασίας,παγωνιάς,πείνας και ξυλοδαρμού.

3-Κατάλαβα ότι η φιλία,η συντροφικότητα,ποτέ δεν γεννιέται σε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις-με τίμημα τη ζωή-συνθήκες.Η φιλία γεννιέται σε συνθήκες δύσκολες μεν αλλά ανεκτές(π.χ.στο νοσοκομείο και όχι στο ορυχείο).

7-Κατάλαβα ότι ο άνθρωπος έγινε άνθρωπος γιατί σωματικά είναι δυνατότερος από οποιοδήποτε ζώο-κανένα άλογο δεν αντέχει τις συνθήκες δουλειάς στον Μεγάλο Βορρά.

8-Είδα ότι η μοναδική ομάδα ανθρώπων η οποία κατάφερνε και διατηρούσε ακόμη κάποια ανθρώπινα χαρακτηριστικά στη πείνα και τους ξυλοδαρμούς ήταν οι θρησκευόμενοι και το μεγαλύτερο μέρος των ιερέων
Βαρλαάμ Σαλάμοφ(1907-1982)

9-Οι πρώτοι που έσπαζαν από τις κακουχίες ήταν οι στρατιωτικοί και τα στελέχη του Κόμματος.

10-Είδα πόσο σημαντικό εργαλείο για τον διανοούμενο ήταν η συνηθισμένη προστυχιά.

16-Κατάλαβα ότι μπορείς να ζεις οργισμένος

17-Κατάλαβα ότι μπορείς να ζεις απαθής.

20-Οι σωματικές και ψυχικές μου δυνάμεις αποδείχτηκαν ισχυρότερες απ΄οτι πίστευα σ' αυτή τη μεγάλη δοκιμασία και είμαι υπερήφανος που ποτέ δεν πρόδωσα κανέναν,κανείς δεν βρήκε το θάνατο εξαιτίας μου, κανείς δεν τιμωρήθηκε με επιπλέον ποινή εξαιτίας μου,δεν κατέδωσα κανέναν.

29-Το πάθος της εξουσίας για ατιμώρητες δολοφονίες είναι μεγάλο και υπάρχει από τους υψηλούς αξιωματούχους μέχρι τους απλούς στρατιώτες-με το τουφέκι.

31-Έμαθα ότι τον κόσμο πρέπει να τον χωρίζεις όχι σε καλούς και κακούς ανθρώπους,αλλά σε δειλούς και μη δειλούς.Το 95% των δειλών με την παραμικρή απειλή είναι ικανοί να διαπράξουν κάθε είδους προστυχιές που οδηγούν άλλους ανθρώπους στο θάνατο.

36-Έμαθα να σχεδιάζω τη ζωή μου μόνο για την επόμενη μέρα και όχι παραπάνω.

41-Η γνώση μου για την ανθρώπινη φύση, μου είναι άχρηστη γιατί δεν μπορώ να αλλάξω την συμπεριφορά μου έναντι οποιουδήποτε άθλιου.