VERUM AMO VERUM VOLO

 

    Σφραγίδα του Διονυσίου Σολωμού.Φέρει το μονόγραμμα του ποιητή και την επιγραφή «VERUM AMO VERUM VOLO» (Την αλήθεια αγαπώ-Την αλήθεια επιθυμώ) .Επιχρυσωμένο ασήμι. Μουσείο Μπενάκη

Καμπίνα

  

 …και θα θυμηθούμε ανθρώπους ξεχασμένους που μείνανε για πάντα σ’ένα νυσταγμένο σταθμό ή σ’ένα ανεμοδαρμένο λιμάνι‧ καθώς τους αφήναμε προσπερνώντας, βαριοί από αμαρτίες δικές μας και ξένες…  (7/3/1951)

 

҉

Εγώ δε ζήτησα παραπάνω από μια καμπίνα σ’όλη μου τη ζωή… 

(24/1/1956)

҉

Όποιος δεν φύγει μετανιώνει.

(14/9/1956)

...μη σε πελάν

 

Μη χαίρειν είπης με,κακόν κέαρ,αλλά πάρελθε‧

Ίσον εμοί  χαίρειν εστί το μη σε πελάν.

 

 🔰

Το «Χαίρε» μη μου πεις, κακόψυχε, μα πέρνα‧

Για μένα το να χαίρομαι είναι μη με σιμώνεις.

 

(Καλλίμαχος «Επιγράμματα»)

Καρμάλα

 Βγήκεν ο ήλιος κι έλαμψε.Στου Κανναβού την πόρτα

δυό  ζα στο χώμα κείτονταν. Κοιτάζονταν στα μάτια

κι ανιστορούν δίχως μιλιά τα χίλια βάσανα τους…

Ο Αλέξης Πολίτης στάθηκε αφορμή να ξεκινήσω την αναζήτηση.Σε διάλεξη του το 1997 με τίτλο"Παράδοση μνήμη και ιστορία" δεν αναφέρει το όνομα του, παραπέμπει όμως σε κείμενο του Βασίλη Ρώτα στην Επιθεώρηση Τέχνης του 1956.Σημειώνει ότι εκτός από το σημείωμα του Ρώτα το περιοδικό ουδέποτε δημοσίευσε έστω και έναν στίχο του ενώ η ανθολογία Αυγέρη-Θέρου-Ρώτα περιλαμβάνει εκτενώς το έργο του.Κι εδώ προκύπτουν τα ερωτηματικά τα πολλά σχετικά με την παράδοση και την Τέχνη που είναι ατελείωτα.

Μετά από αρκετό ψάξιμο κατάφερα να αποκτήσω ένα αντίτυπο της συλλογής "Καρμάλα" έκδοση 1955.Η λέξη Ρουμελιώτικη, σημαίνει καμένη γη.Το βιβλίο κοσμείται με έργα του ίδιου του ποιητή.Το εξώφυλλο με ξυλόγλυπτο και το κάθε ποίημα μάλλον με χαρακτικό.Ο Δημήτρης Λ.Τσιτσιπής γράφει σε δεκαπεντασύλλαβο,χρησιμοποιεί Ρουμελιώτικο ιδίωμα και το κάθε ποίημα είναι αφηγηματικό-ο Ρώτας το λέει επικό.

Προφανώς μεταπολεμικά-ίσως και νωρίτερα-ο τρόπος αυτός έκφρασης να θεωρείται παρωχημένος ή φολκλόρ.Όμως οι ρίζες είναι ζωντανές,και αρκετοί στίχοι δυνατοί μοιάζουν να βγαίνουν από το δημοτικό τραγούδι.

 Και τι; Θαρείτ' είν' εύκολη για το καθένα η ζήση;

Όλα παλεύουν κι όλα ζούν και γέρα δε λογιάζουν

ούτε θανή.Μα θαρρετά σπαθίζουν τ΄ αγριοβόρι…

Ο Δημήτρης Λ. Τσιτσιπής γεννήθηκε το 1911 στην Αμφίκλεια (Δαδί) Λοκρίδας. Το 1928 μπήκε στη Σχολή Ευελπίδων.Το1935 υφηγητής στη Σχολή Ευελπίδων. Το 1940 πολέμησε στο Αλβανικό Μέτωπο και τιμήθηκε με  αριστείο ανδρείας. Στην Κατοχή βγήκε από τους πρώτους στην αντίσταση, μαζί με τον αδελφό του Σωτήρη(Λοκρό).Μετά τη Βάρκιζα  εξορία για χρόνια σε Φολέγανδρο, Νάξο, Ικαρία, Σαντορίνη, Μακρόνησο,Αϊ - Στράτη κ.ά. Ξέπεσε του βαθμού του.

Απολύθηκε προσωρινά το 1952. Άλλαξε επάγγελμα. Δούλεψε εργάτης,λογιστής, νυχτοφύλακας, ιατρικός επισκέπτης κ.α.. Στην εξορία ασχολήθηκε με την ξυλογλυπτική, τη ζωγραφική, την ποίηση. Το1985, μετά την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης αποκαταστάθηκε ως αξιωματικός.

Μνήμη

 Ας θυμηθούμε στα γρήγορα το λόγο του Οδυσσέα Ελύτη που έφυγε πριν 25 χρόνια 18 Μαρτίου 1996.Πάνω απ'όλα ο Ελύτης μας δώρισε μια άλλη οπτική.

και ένα πολιτικό "Προφητικόν"  

Ad Libitum

 Πάει καιρός που δεν έχω πει μια λέξη

                                       σα να μ'αγνόησαν τα γεγονότα

                                       ή και το αντίστροφο

……

7. Και ιδού το τελικό συμπέρασμα: να 'σαι ο αριστοκράτης αλλ'
               από την ανάποδη

               του λευκού σιδερωμένου σου μανικετιού
να κάνεις συμφωνίες με τον Άγιον

                           που λέει κι ο Μακρυγιάννης
                           ξέροντας

να φέρεσαι όπως η βροχή στους τσίγκους

ρυθμικά με ανωτερότητα

               είδα πάντοτε τις πράξεις που έτειναν
               με τρόπο δόλιο να μ' εξουθενώσουν

 

                           τι να πει κανείς

 

εωσότου γίνουμε άνθρωποι που να μη μας ανιά η υγεία
θα ταξιδεύει παραπλανητικά μέσα στο διάστημα
κάποια μη χτυπημένη από κανέναν Ομορφιά

 

                           είδωλο που ακόμη

 

ξέρει να διατηρεί το ύφος του ελαιόδεντρου

                           ανάμεσα στους Σκύθες
               και θα μας επιστραφεί
               σαν ωραία ηχώ από τη Μεσόγειο
               μυρίζοντας ακόμη πελαγίσιο γίδι

 

ο ένας για τον άλλονα Οδυσσέα
                    πάνω σε μια σχεδία

                               αιώνες τώρα

 

φωνάζω ελληνικά κι ούτε που μου αποκρίνεται κανένας

 

               είναι που πλέον δε νογάει κανένας
               τι πάει να πει αντανάκλαση μεσημεριού
               πως κι από που ακουμπάει τ' ωμέγα στο άλφα
               ποιος εντέλει αποσυνδέει τον Χρόνο

 

                            Ad Libitum.

 

ΥΓ. Μόνο που υπάρχει και μια διαφορετική εκδοχή: μη με πιστεύετε

               όσο γερνώ τόσο λιγότερο καταλαβαίνω

 

                     η πείρα μου ξέμαθε τον κόσμο.

 

'Ενα τραγούδι κινέζικο

 

Αεράκι μεταφέρει τα σύννεφα

ψιλόβροχο πέφτει στη γη

Πέφτει πάνω σου και πάνω μου

καλύπτει τα πάντα σαν ποίηση...

Στόμα

   

 

Προφήτη,πες ανάθεμα στο στόμα που δεν κλείνει… 

(Α.Tennyson 1809-1892)

Εναντίον

 Έφυγε και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος σε ηλικία 89 ετών.Έζησε σε σκοτεινές εποχές και το πάλεψε όπως μπορούσε.Αιχμηρός,μερικές φορές υπερβολικός.Κρατάμε τα Σολωμικά του,τα Καβαφικά του,τα ρεμπετο-τσιτσανικά του και θυμόμαστε το μανιφέστο του "Εναντίον"

Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ΄ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία, απ’ το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων», που μας άφησαν οι αρχαίοι.

Είμαι εναντίον των βραβείων, γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατώτερου μου -και κάποτε θα πρέπει να απαλλαγούμε από την συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά -και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας.

Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων. Σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την μανία μας για διακρίσεις και τη δίψα μας για λεφτά· ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας.

Είμαι εναντίον των λογοτεχνικών συντάξεων. Προτιμώ να πεθάνω στην ψάθα, παρά να αρμέγω το υπουργείο -κι ας με άρμεξε το κράτος μια ολόκληρη ζωή. Γιατί να με ταΐζει το Δημόσιο επειδή έγραψα μερικά ποιήματα; Και γιατί να αφήσω το Κράτος να χωθεί ακόμη περισσότερο στη ζωή μου;

Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Ποτέ μου δεν πάτησα σε υπουργείο και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση από το κράτος είναι η εφορεία, που με γδέρνει.

Είμαι εναντίον των εφημερίδων. Χαντακώνουν αξίες, ανεβάζουν μηδαμινότητες, προβάλλουν ημετέρους, αποσιωπούν τους απροσκύνητους. Όλα τα μαγειρεύουν, όπως αυτές θέλουν. Δεξιές, αριστερές, κεντρώες -όλες το ίδιο σκατό.

Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους· τους άλλους, όλους τους θάβουν. Όποιοι δεν τους παραδέχονται, καρατομούνται. Κυριαρχούν οι γλύφτηδες και οι τζουτζέδες. Δεν έχω καμμιά αμφιβολία πως το μέλλον ανήκει στα σκουπίδια.

Είμαι εναντίον των κουλτουριάρηδων. Όλα τ’ αμφισβήτησαν, εκτός από τις τρίχες τους. Τους έχω μάθει για καλά. χαλνούν τον κόσμο με την κριτική τους. Όλους τους βγάζουν σκάρτους και πουλημένους. Και μόλις πάρουν το πτυχίο, αμέσως διορίζονται στα υπουργεία· από παντού βυζαίνουν και ο ιδεαλισμός τους ξεφουσκώνει μέσ’ στα βολέματα του κατεστημένου.

Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι.

Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο· φταίνε και οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε και εμείς που πετάμε το τσιγάρο μας στον δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει και η δική μας σκαρταδούρα;…

 

Περιοδικό «Διαγώνιος» (Τεύχος 1, Ιανουάριος-Απρίλιος, 1979)

...Την αγία Μαρίνα με τα δαιμονικά ...

Είδα πέρα, μακριά, στην άκρια της ψυχής μου 

            

                                   μυστικά να διαβαίνουνε 

φάροι  ψηλοί ξωμάχοι  Στους γκρεμούς τραβερσωμένα κάστρα 

Τ' άστρο της τραμουντάνας Την αγία Μαρίνα με τα δαιμονικά ... 

                                                                         

(Οδυσσέα Ελύτη "Άξιον Εστί" -Γένεσις)

το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας στα Μυστεγνά της Λέσβου

Κακοί Έμποροι

Wilhelm Lehmbruck 1917

Κύριε, άνθρωποι απλοί
πουλούσαμε υφάσματα,
(κι η ψυχή μας
είταν το ύφασμα που δεν τ' αγόρασε κανείς).
Την τιμή δεν κανονίζαμε απ' την ούγια
η πηγή και τα ρούπια είταν σωστά
τα ρετάλια δεν τα δώσαμε μισοτιμίς ποτέ:  

η αμαρτία μας.

Είχαμε μόνο ποιότητας πραμάτεια.
Έφτανε στη ζωή μας μια στενή γωνιά
-πιάνουν στη γη μας λίγο τόπο τα πολύτιμα-.
Τώρα με την ίδια πήχη που μετρήσαμε
μέτρησε μας· δε μεγαλώσαμε το εμπορικό μας·
Κύριε, σταθήκαμε έμποροι κακοί!

Δ.Ι.Αντωνίου  «Οι Κακοί Έμποροι» 1939