Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2014

1973-το ΚΚΕ για το Πολυτεχνείο και η αμνησία

Διαβάζω ότι στις τελευταίες κινητοποιήσεις στη παιδεία μερικές φορές συμμετέχει ΜΑΖΙ ΜΕ ΟΛΟΥΣ τους άλλους και η οργάνωση του ΚΚΕ.
Εξαιρετικά περίεργο και ύποπτο αφού είναι γνωστό ότι τα τελευταία τουλάχιστον χρόνια πάντα το ΚΚΕ πηγαίνει ΧΩΡΙΣΤΑ και ΜΑΚΡΙΑ από όλους τους άλλους.Επίσης πάντα, ότι δεν μπορεί να καπελώσει και να ελέγξει το υποσκάπτει με κάθε τρόπο.Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς....
Ας είναι προσεκτικά τα νέα παιδιά γιατί μπορεί να εκπλαγούν δυσάρεστα σε κρίσιμη στιγμή και ας μάθουν κάποια πράγματα από την ιστορία.

Γράφαμε πέρυσι

Ο ρόλος τους ο παντοτινός.Να υποσκάπτουν και να συκοφαντούν κάθε αγώνα.Μετά από κάποιες δεκαετίες όταν έχουν ολοκληρώσει την αποστολή που τους ανέθεσαν,μπορεί να πούνε ένα "ήταν λάθος"για να κρυφτούν και να συνεχίσουν τη τέχνη τους.


"..η κατάληψη αποτέλεσε αιφνιδιασμό για της καθοδηγήσεις του κόμματος και της ΚΝΕ...εκτιμήθηκε την Πέμπτη το πρωί ότι πρόκειται για μια ανεύθυνη και βιαστική κίνηση με έντονα το αριστερίστικο στοιχείο που ήταν έξω από τη γραμμή της οργάνωσης.....το γραφείο κλιμακίου όχι μόνο δε πρόβλεψε τα γεγονότα αλλά ούτε μπόρεσε να τα παρακολουθήσει,και πολύ περισσότερο να τα καθοδηγήσει...."
(Έκθεση της Κ.Ε. του ΚΚΕ σελ.37,38,55)

"Την Πέμπτη το βράδυ στο Πολυτεχνείο έγινε σύσκεψη με πρωτοβουλία των Αλαβάνου-Παριανού που δήλωσαν ότι εκπροσωπούν επίσημα το ΚΚΕ/ΚΝΕ και συζητήθηκε το ζήτημα της διάλυσης της κατάληψης.Η σύσκεψη αυτή συμφώνησε στην ανάγκη αποχώρησης,εκτός από τον Διον.Μαυρογένη (Στ.Λυγερός σελ.67)"

H KNE (αντι-ΕΦΕΕ) στη "Πανσπουδαστική" τεύχος 8,που κυκλοφορεί μετά τα γεγονότα, Καταγγέλλει το ξεκίνημα του Πολυτεχνείου ως έργο προβοκατόρων."Καταγγέλλουμε τη προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολυτεχνείου την τετάρτη 14 Νοεμβρίου 350 περίπου οργανωμένων πρακτόρων της ΚΥΠ...."
Στο κείμενο αυτό πλαστογραφεί και τις υπογραφές της Συντονιστικής επιτροπής με αποτέλεσμα 18 μέλη της να εκδώσουν ανακοίνωση καταγγελίας αυτής της πλαστογραφίας από την ΚΝΕ/Πανσπουδαστική.
Η εκδοχή αυτή περί προβοκατόρων δεν θα ξαναυποστηριχθεί από το ΚΚΕ,και θα κάνει προσπάθειες να ξεχαστεί.

Πηγή : ΟΛΥΜΠΙΟΣ ΔΑΦΕΡΜΟΣ "Φοιτητές και δικτατορία"ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ 
3η και οριστική Έκδοση 2009-ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

Μετά παντρεύτηκαν τη Δαμανάκη που είχε προίκα (ο Κολοζώφ εκτέλεσε το έργο) για ξέπλυμα,ο Αλαβάνος έπαθε αμνησία και ούτε γάτα ούτε ζημιά.



Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2014

Παζάρι βιβλίων 14,15,16 Νοεμβρίου


Την Παρασκευή 14, το Σάββατο 15 και την Κυριακή 16 Νοεμβρίου τα «Ενθέματα» οργανώνουν μεγάλο παζάρι βιβλίων (και ολίγων περιοδικών) στο εντευκτήριόν τους, Βαλτετσίου 50-52, Εξάρχεια (6ος όροφος).Ελληνική και ξένη λογοτεχνία, Ιστορία, πολιτικά, κοινωνικές επιστήμες, λευκώματα, βιβλία τέχνης, παλιές εκδόσεις (των δεκαετιών του 1950-1960), σε πολύ καλές τιμές.


 Παρασκευή και Σάββατο, ώρες 12.00-20.00
Κυριακή, ώρες  12.00-16.00


Να προσθέσω την προσωπική μου εμπειρία από τις προηγούμενες διοργανώσεις.
Πράγματι μπορείς να ανακαλύψεις σημαντικά εξαντλημένα ή και σπάνια βιβλία σε καλή τιμή.Είχα π.χ.βρει το βιβλίο-χρέος ζωής του Πέτρου Ανταίου για τους νεκρούς Επονίτες μόνο με 5 ευρώ (σε παλ/λείο θα το είχαν τουλάχιστον 25)

Τρίτη 11 Νοεμβρίου 2014

Νεοελληνική Αθυροστομία


ΠΡΟΣΟΧΗ-ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ ΚΑΘΕ ΗΛΙΚΙΑΣ



Μετά από καιρό αναζήτησης κατάφερα να βρω σε λογική τιμή το πρώτο βιβλίο της Μαίρης Κουκουλέ "ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΘΥΡΟΣΤΟΜΙΑ" που εκδόθηκε το 1983.

Υπάρχει εισαγωγή του Αμερικανού Λαογράφου Gershon Legman που αναφέρει "...δεν είναι παραδεκτά παρά μόνο στο πνεύμα ενός ανοιχτόλογου χιούμορ κι αυτό μόνο μεταξύ πολύ στενών φίλων.Δεν είναι το αισχρόλαλο λεξιλόγιο που δημιουργεί το σχετικό ταμπού.Είναι η διακωμώδηση και σάτιρα, του τι είναι ή του τι τι πρέπει να είναι σεβαστό στο κοινωνικό επίπεδο:η εθνική ιστορία,οι ήρωες,η παραδοσιακή κυρίαρχη εξουσία."

Η Μαίρη Κουκουλέ στον πρόλογο της λέει:"Τα στιχάκια και οι εκφράσεις που δημοσιεύονται εδώ,καθρεφτίζουν το χοντροκομμένο και κακότεχνο γκέλ του προφορικού λόγου ενάντια στη καταπίεση."



Η συλλογή έχει πολλές πηγές και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα.
Δημοτικά,Λαϊκά,σχολικά,στρατιωτικά,μαντινάδες,Παρωδία,πολιτική,ποδόσφαιρο,βρισιές,απειλές, αινίγματα κλπ.χωρίς να γίνεται όμως ταξινόμιση/ομαδοποίηση σε κατηγορίες παρά μόνο αρίθμηση.
Σαφώς αποτελεί μια λαογραφική καταγραφή σε κρίσιμο χρόνο που διασώζει ένα γλωσσικό και πολιτιστικό υλικό.

ΜΕΖΕΔΑΚΙΑ

4
Ο ΤΡΩΙΚΟΣ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ
..................
-Αχ,Οδυσσέα έλεγε,είσαι μεγάλος βλάκας
ποιός τούπε του Μενέλαου να γεννηθεί μαλάκας;
κι έτσι το Πάρη άφησε να τόνε κερατώσει
και στης Ελένης το μουνί το πούτσο του να χώσει¨
κι εγώ τι φταίω σ' όλα αυτά ν' αφήσω την καλήν μου
και δέκα χρόνια να τραβώ στην Τροία το πουλί μου;
...........

22
'Ενα μουνί στην αχλαδιά κι ο πούτσος από κάτω
παρακαλούσε κι έλεγε μουνί κατέβα κάτω....

27
Η ψωλή δεν είναι βρύση
ούτε αμυγδαλιά ν' ανθίσει
'αστην πρώτα να γεμίσει
να φχαριστηθείς γαμήσι

51
'Εχεις το και κατέχω το,μα δε μου λες και "νά'το"
αύριο θα μισέψω'γω και ψήσε το και φάτο

233
Μωρέ κοπέλι κρητικό τσ'ιντα'χεις μεσ'τη βράκα
-Δυό σβολαράκια ζάχαρη τσαι μιά μπουκάλα ράκα!

178 ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΣ
Φτού...σκόρδα
Πούτσα του Θανάση
και ψωλή του Μακαντάση
κι αν σε τρώει το μουνί σου
παρ' την πούτσα μου και ξύσου

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
189
Καραμαλή,Καραμαλή,με τα παχιά σου  φρύδια
έλα με την όπισθεν,και κλάσε μας τ'αρχίδια

201
Το πολύ το κάπα-κάπα
κάνει το παιδί μαλάκα

213
..τρία συντάγματα ψωλές εκάναν επιδείξεις,
ενώ αρχίδια ιπτάμενα ερίχναν προκηρύξεις,
αγγέλοντας το θάνατο του μέγα Εκλιπόντα
που τον εκαθαρίσανε με μιά κλανιά από-σπόντα.

257
Ο Γιώργος στη γωνία
τραβούσε μαλακία

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ
206α
Ανοίξτε τη Πύλη
γαμιέται το τριφύλλι

206ι
Η ΑΕΚ θα πάρει
το κύπελο παπάρι

ΒΡΙΣΙΕΣ
255
Τίναξε τον κώλο σου να πέσουν οι καπότες

ΑΙΝΙΓΜΑ
205
Ανεβοκατέβαινε κι ασανσέρ δεν ήτανε...
κόκκινο φέσι φόραγε και χότζας δεν ήταν..
μες τις τρύπες έμπαινε,ποντικός δεν ήτανε.

Σάββατο 8 Νοεμβρίου 2014

"Το κοπάδι"-Γιλμάζ Γκιουνέι 1979 (Yilmaz Guney-Suru /The Herd)

Ο Γιλμάζ Γκιουνέι (1937-1984) πραγματικό όνομα Γιλμάζ Πουτούν είναι Κουρδικής καταγωγής και γεννήθηκε στο χωριό Γκιουνέι κοντά στα Άδανα.Πολλές διώξεις και φυλακίσεις από το καθεστώς της Τουρκίας.Τις ταινίες του κατάφερε να τις κάνει μέσα σε αφάνταστες δυσκολίες και ατελείωτα εμπόδια,

"Το κοπάδι" βραβεύτηκε όπως και "Ο δρόμος" που θεωρούνται οι καλύτερες του.

Στο κοπάδι μιλώντας απλά μέσα από τη ζωή των νομάδων της Ανατολίας, καταφέρνει να δώσει βάθος και να εκφράσει πολλαπλούς παράγοντες που καθορίζουν σχεδόν τραγικά τις ζωές των ανθρώπων. Φυλή,εχθρότητα,Έρωτα,Πατριαρχία,επιβίωση,εκμετάλλευση,χρήμα,διάλυση
παραδοσιακών κοινωνιών από την εμπορευματοποίηση κ.α.Όλα με πυρήνα μορφές κάποιας αδυσώπητης εξουσίας ή ανάγκης.

Νομαδική πατριαρχική οικογένεια.Ο μεγάλος γιος έχει σύζυγο με προβληματική υγεία,από εχθρική οικογένεια, που αρνείται να χωρίσει παρά τις έντονες πιέσεις του πατέρα του.Πρέπει να  οδηγήσουν το κοπάδι τους για πούλημα στους εμπόρους της 'Αγκυρας.Το ταξίδι και η διαμονή θα είναι οδυνηρά για όλους.



Η ταινία .... ΕΔΩ
Πρέπει να υπάρχει έστω και με αγγλικούς υπότιτλους αφού είναι αδύνατο να βρεθούν ελληνικοί.

Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2014

Ιστορική αμνησία/άγνοια στην αριστερά?

Δε θα έκανα αναφορά αν δεν έβλεπα αυτό στο left.gr για το θάνατο του Πολυχρόνη Ενεπεκίδη σε ηλικία 97 ετών στη Βιέννη.
Τον παρουσιάζει διαπρεπέστατο και ούτε μία λέξη ό,τι πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους δωσίλογους της κατοχής που έφυγε ακολουθώντας το στρατό κατοχής και εγκαταστάθηκε μόνιμα εκεί.

Γράφει ο ιστορικός Ιάκωβος Χονδροματίδης 

"...Μια από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις των Ελλήνων φυγάδων της Βιέννης ήταν η παρουσία κλιμακίου της «Εθνικής Επιτροπής» και η κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη της αυστριακής πρωτεύουσας κατά την επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Κάτω από συνεχή βροχή, ένας Αυστριακός φωτορεπόρτερ φωτογράφισε τα πρόσωπα της τελετής. Ανάμεσά τους διακρίνονται ο Αριστ. Ανδρόνικος, ο Χάρης Λάμπρου του Τμήματος Διαφωτίσεως, ο Αλέξανδρος Πανταζής από τη Θεσσαλονίκη, ο Ν. Βλαχογιάννης. Ο Π.Ε., γνωστός σήμερα πανεπιστημιακός καθηγητής και ερευνητής των αυστριακών ιστορικών αρχείων, και ο άγνωστος τότε αλλά διάσημος αργότερα σκηνοθέτης μουσικοχορευτικών ταινιών της δεκαετίας του 1960, Γ.Δ. Οι δύο τελευταίοι παραβρέθηκαν ως εκπρόσωποι του Τμήματος Νεολαίας της Εθνικής Επιτροπής...."

Ο Π.Ε. είναι ο διαπρεπέστατος Πολυχρόνης Ενεπεκίδης και φυσικά όλοι καταλαβαίνουμε ποιος είναι ο σκηνοθέτης Γ.Δ.

Ο λόγος που πρέπει να γίνει αναφορά στο παρελθόν του Ενεπεκίδη δεν είναι άλλος από ένα ALARM.
Έχει εκτενή παρουσία με ιστορικά βιβλία,αρχεία και αρθογραφία.Αν κάποιος διαβάσει τα πονήματα του ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ποιος ήταν αυτός που γράφει και ποιες οι ιδέες του.

Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2014

Έχω σήμερα πολλές δουλειές....

Άννα Αχμάτοβα
......
Έχω σήμερα πολλές δουλειές.Για μέτρα:
Πρέπει κάθε μνήμη ευθύς να σκοτωθεί
πρέπει τη καρδιά να κάνω πέτρα
πρέπει πάλι τη ζωή να μάθω απ'την αρχή.

......

Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014

Φτωχοί Άγιοι

Την Ελλάδα μ' αρέσει να την γυρνώ όταν έχουν αποσυρθεί οι ορδές των βαρβάρων.
Μιλώ για την άλλη Ελλάδα.
Σ' αυτή που συναντώ μορφές αρχετυπικές.

Υπάρχει λοιπόν ακόμη ο χωρικός που πάει να βγάλει ένα κιλό ψάρια για το τραπέζι του.Μπορεί να πηγαίνει με το σαράβαλο του και με εξοπλισμό ψαροντουφεκά να βουτήξει τέλος Οκτώβρη...

Υπάρχει η ηλικιωμένη που ζει με τρεις κότες,μία γίδα και το κήπο της.Αν έχει καμιά ψωραλέα σύνταξη σχεδόν ολόκληρη θα τη δώσει να βοηθήσει συγγενικά πρόσωπα.Στο ξωκκλήσι δε θα περάσει αδιάφορα και στη γιορτή του θα πάει.

Υπάρχει ο γέρος ο σιωπηλός μπρος στο ποτήρι που συλλογίζεται τα περασμένα λάθη και πάθη.Και στα 85 παλεύει να μην αγριέψουν τα χωράφια και τα περιβόλια στο τόπο που ερήμωσε.

Ο παλιός καφενές-παντοπωλείο και ο καφετζής.

Χαίρονται να σε δουν και αν κρατούν κάτι θέλουν να σε φιλέψουν.

Όχι δεν είναι κοινοτοπίες επαρχίας.
Ξύνω την επιφάνεια και βρίσκω μια αγιοσύνη που την καθορίζει το μέτρο,το αναγκαίο και όχι το περιττό,η αυτάρκεια.Μια μυστική γραμμή που πάει πίσω, περνάει από τον Παπαδιαμάντη και φτάνει στον Όμηρο.

Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2014

Δημήτρης Ψαθάς-Για το ψωμί

Ο Δημήτρης Ψαθάς,παρεξηγημένος αλλά αξιόλογος γραφιάς που αναλώθηκε στο βιοπορισμό.
Ένα από τα πλέον δυσεύρετα βιβλία του είναι το "Ο χειμώνας του '41".Εκδόθηκε το '45 και επανεκδόθηκε το 1973.
Κατά ειρωνεία ενώ σ' αυτές τις ιστορίες του βιβλίου χλευάζει τους ελεεινούς μαυραγορίτες,το βιβλίο 167 σελίδων βρίσκεται στα παλαιοβιβλιοπωλεία σε τιμή 30-50 ευρώ.Τελικά όπως λέει και ο ίδιος,οι δοσίλογοι και οι μαυραγορίτες ποτέ δε θα φύγουν από τούτο το τόπο.




ΓΙΑ ΤΟ ΨΩΜΙ

Εν αρχή ήν εξήντα δράμια.Ύστερα έγινε σαράντα.Ύστερα έγινε τριάντα.Για το ψωμί λέω.Στο μεταξύ άλλαξε χρώματα.Στους προπολεμικούς καιρούς ήτανε άσπρο. Ύστερα έγινε μαύρο. Ύστερα κιτρινόμαυρο.Ύστερα κίτρινο.Και τώρα τελευταία άλλαξε και η γεύση και το σχήμα του....
Ψωμί λέγεται. Αλλά ψωμί δεν είναι. Για ψωμί δίνεται. Τι είναι; Αίνιγμα δύσκολο....
..Κι επειδή πότε το δίνουν και πότε δε το δίνουν κάθε πρωί αγωνιάς:
-Θά'χει σήμερα ψωμί;
-Λένε ότι θα' χει.
Πηδάς και τρέχεις σα παλαβός στο φούρναρη. Βρίσκεις το κόσμο μαζεμένο να διαβάζει με τη χολή κομμένη τη μοιραία επιγραφή "ΤΑ ΑΛΕΥΡΑ ΔΕΝ ΗΛΘΑΝ".
 
Ένα πρωί βούιξε η γειτονιά:
-Ήρθαν τα άλευρα!!
-Μοιράζει ο φούρναρης!!
-Τρεχάτε να πάρετε!!
Τρέχαν όλοι προς το φούρνο και σχηματίστηκε ουρά από το πάγκο του φούρναρη έως έξω στο δρόμο και φύσαγε παγωμένος αέρας και να πέφτουν πάλι πυκνές οι νιφάδες του χιονιού
Εκεί έγινε η σκηνή.Καθένας που έπαιρνε τα τριάντα δράμια του, έβγαινε από το φούρνο.Και ήταν το ψωμί ένα είδος πίτας κίτρινης που το κρατούσαν όλοι από κάτω με λαιμαργία και κατάνυξη μη διαλυθεί.
.......................................
. Kι ήταν ή χαρά ζωγραφισμένη στα. μούτρα όλων. "Άλλοι φεύγαν βιαστικοί, άλλοι κοντοστέκονταν, άλλοι' τσιμπούσαν λίγο άπ'την άκρη — οι πιο  λαίμαργοι, πού δεν μπορούσαν να κάνουν λίγο κουράγιο υπομονής να φτάσουν  ως το σπίτι. Μπροστά στον φούρνο κι έξω απ'την oυρά ήταν, όπως πάντα, και μερικά παιδιά ξυπόλυτα:
—     Πεινάω, γιαγιά!
—"Ένα ψιχουλάκι  δώστε μου!
—Για την ψυχή των πεθαμένων σας!
—Τρεις μέρες έχω νηστικό, κυρία!
Βρισκόταν που και που καμιά γυναικούλα του λαού, που, επάνω στην χαρά του μεγάλου γεγονότος, έκοβε μία γωνίτσα και μοίραζε από κανένα ψίχουλο στα παιδάκια, όσα ακριβώς δίνει ή μάνα των σπουργιτιών στα πεινασμένα σπουργιτάκια. Ευλογημένη η χειρονομία της. Συμβολική, βέβαια, μονάχα, αλλά χρήσιμη, για να μας θυμίζει τουλάχιστο την κίνηση του χεριού που απλώνεται χριστιανικά στον πλαϊνό.
Κάτι άλλο:
'Ήταν εκεί — το πιο ενδιαφέρον πράμα απ' όλους και απ' όλα — Ένας σκύλος. Kι αυτόν δα είναι πού δεν πρόσεχε κανένας. Αλλά ένας σκύλος, φίλε μου, τραγικός — τι λέω; — ο τραγικότερος σκύλος πού υπήρξε ή θα υπάρξει επάνω στο φλοιό της γης. Μα ένα πράγμα απερίγραπτο. Για την ακρίβεια, δηλαδή, δεν ήταν σκύλος. Ήταν ένας σκελετός σκύλου, ολόρθος, όπου μπορούσες να μετρήσεις όλα του τα κόκαλα, γιατί ήταν ολόκληρος Ένα δραματικό άθροισμα κοκάλων. "Έβλεπες την σπονδυλική του στήλη, κι απ' αυτή να ξεκινούν μία μία οι καμπύλες των πλευρών, κι ένα κρανίο κολλημένο στην άκρη ενός λαιμού λιγνού. Το δέρμα του; Μα όχι, δεν μπορούσε να ήταν δέρμα εκείνο, μια ύλη τόσο τρανσπαράν — σαν κάλτσα κομψής κυρίας του παλιού καιρού — που σου επέτρεπε να βλέπεις και να παρακολουθείς όλη την συναρμογή της άθλιας εκείνης μηχανής. Εκ πρώτης όψεως, θα στοιχημάτιζες πώς είναι ένα μουσειακά δείγμα κάποιου τετράποδου πού έλειψε ή πήγαινε να λείψει.Κι όμως, άμα τον καλοκοίταζες, θ' ανακάλυπτες κατάπληκτος, από το μάτι του ότι αυτό το πράγμα αντιπροσώπευε ζωή. 'Ήταν ένα μάτι θλιβερό, υγρό, πού στα τρίσβαθά του αντιφέγγιζε ή αγωνία και ή διψά της ζωής.

Ήταν τόσο δυστυχής. Ήταν ο πιο δυστυχισμένος, ο πιο άθλιος κι ο πιο αξιοθρήνητος σκύλος του κόσμου. Αν έβλεπες με τι τρόπο κοιτούσε το ψωμί στα χέρια των ανθρώπων, αν έβλεπες πώς μισόκλεινε ο φουκαράς το ένα μάτι, αν έβλεπες πόση προσπάθεια κατέβαλλε για κουνήσει την ουρά του, θα ραγιζόταν ή ψυχή σου. Κι όμως κανείς δεν τον πρόσεχε, κι αυτό ήταν το πιο φοβερό. Μια ικεσία βουβή έβγαινε από τα βάθη της ψυχής του κι έλεγες πώς δάκρυζε το μάτι του. Νόμιζες πώς μιλούσε. Πώς παρακαλούσε. Kι ήταν ολόκληρος ικεσία, Καλοσύνη, υποταγή στην μοίρα του και αγωνία, Πρόθυμος ήταν να γλείψει τα πόδια όλων, άλλα δεν τον έφταναν για τόσο μεγάλη διαδικασία οι δυνάμεις του. Στην αρχή, Έκαμε μερικά βήματα Παρακολουθώντας τους ανθρώπους, και κουνιόταν ολόκληρος ο σκελετός του κι μπορούσες να δεις τον μηχανισμό πού κινούσε και το τελευταίο «κοκαλάκι του. "Έλπιζε Ίσως πώς θα βρισκότανε κανένας χριστιανός να τον προσέξει και να του ρίξει λίγη ψίχα. Ύστερα είδε κι απόειδε κι έμεινε καρφωμένος εκεί, με το μάτι να δακρύζει — από το κρύο ή απ' τη θλίψη — και κουνούσε λίγο την ουρά του με τραγική απογοήτευση. "Ήθελε να ζήσει, ο φουκαράς, να ζήσει Και δεν έβρισκε έλεος κι ελπίδα πουθενά.
Κι έπειτα...
Έπειτα έγινε κάτι πού το θυμάμαι ακόμα κι απορώ: Αυτός ο φουκαράς, ό πεινασμένος, ο αξιοδάκρυτος, αυτός ο εξουθενωμένος σκύλος πού λίγο δυνατότερα να φύσαγε ô αέρας θα τον έπαιρνε, βλέποντας πώς άλλη ελπίδα δεν υπήρχε να βρει την σωτηρία της ζωής του απ'άλλού, την ζήτησε μέσα στον ίδιο τον Εαυτό του! Και σε μια στιγμή έξαλλης αγωνίας, συγκέντρωσε όλα τα ράκη των δυνάμεών του, έδωσε ένα σάλτο ύστατης απόγνωσης, ρίχτηκε σαν φριχτή  σαΐτα, με τα μάτια φλογισμένα και το στόμα ορθάνοιχτο, στα χέρια ενός ανθρώπου κι άρπαξε το ψωμί,
Τρόμος. Φωνές:
—Βοήθεια!
—Λύσσαξε το παλιόσκυλο!
—Θεέ μου!  Παναγία μου!
—Tοv δάγκωσε! Tοv δάγκωσε!
Σαν αστραπή γινήκαν όλα. Σαν τρελός έπεσε επάνω στο φάντασμα του σκύλου ο άνθρωπος να σώσει το ψωμί του. Αλλά ο σκύλος, με το κλείσιμο της μασέλας του, κατάπιε το μισό. Το άλλο μισό ψιχουλιάστηκε και σκόρπισε στον δρόμο. Μια φοβερή κλωτσιά έδωσε ο άνθρωπος μες στα πλευρά του σκύλου. Κρακ έκαμαν τα κόκαλά του και σωριάστηκε, ένα κουρέλι, με το στόμα του μισάνοιχτο και το -μάτι του σβησμένο — γεμάτο με παράπονο. Πτώμα.Κι από πάνω του πιο πτώμα ο άνθρωπος.
 Είπαν οι άλλοι:
—      Βρε τον καημένο!
Για τον άνθρωπο. Κι άλλοι:
 —"Α, το φουκαρά!
Για τον σκύλο. Κι άλλοι:
—      Πάει το ψωμί του!
Για τον άνθρωπο. Κι άλλοι:
—      Το πλήρωσε ακριβά.
Για τον σκύλο. 

Και δεν ήξερες, αλήθεια, ποιόν απ' τούς δυο  να κλάψεις: τον σκύλο ή τον άνθρωπο...

Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2014

Ερρίκο Μαλατέστα: Έρωτας και ελευθερία



από ΔΗΘΕΝ

Μαλατέστα: Έρωτας και ελευθερία «Θέλουμε οι άνδρες και οι γυναίκες να μπορούν να ερωτεύονται και να ενώνονται ελεύθερα, χωρίς άλλο κίνητρο εκτός από τον έρωτα» 

ΚAT’ ΑΡΧΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΑΝΕΙ ΠΕΡΙΕΡΓΟ το ότι το ζήτημα του έρωτα, καθώς και όλα τα συναφή με αυτό, απασχολεί τόσο πολύ έναν μεγάλο αριθμό ανδρών και γυναικών, τη στιγμή που υπάρχουν άλλα προβλήματα πιο επείγοντα, αν όχι πιο σημαντικά, τα οποία θα έπρεπε να συγκεντρώνουν όλη την προσοχή και όλη την ενεργητικότητα εκείνων οι οποίοι αναζητούν τρόπους προκειμένου να θεραπεύσουν τα δεινά τα οποία ταλανίζουν την ανθρωπότητα.
 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΣΥΝΘΛΙΒΟΝΤΑΙ υπό το βάρος των θεσμών της εποχής μας· ανθρώπους υποχρεωμένους να διατρέφονται άσχημα· ανθρώπους που ανά πάσα στιγμή κινδυνεύουν να βυθιστούν στην έσχατη εξαθλίωση, επειδή δεν έχουν εργασία ή εξαιτίας κάποιας αρρώστιας· ανθρώπους που στερούνται τα ευεργετήματα και τις απολαύσεις των τεχνών και των επιστημών, ανθρώπους καταδικασμένους να περάσουν όλη τους τη ζωή χωρίς να μπορούν ούτε μια μέρα να είναι αφέντες του εαυτού τους, πάντοτε εξαρτημένους από τα αφεντικά ή την αστυνομία· ανθρώπους για τους οποίους το δικαίωμα να έχουν οικογένεια δεν είναι παρά μια αιματοβαμμένη φάρσα. 
ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΑΥΤΟΙ ΩΣΤΟΣΟ, ΔΕΝ ΘΑ ΑΠΟΔΕΧΤΟΥΝ τα μέσα που τους προτείνουμε για να απαλλαγούν από την πολιτική και οικονομική σκλαβιά, εάν προηγουμένως δεν μπορέσουμε να τους εξηγήσουμε με ποιον τρόπο, μέσα σε μια ελευθεριακή κοινωνία, θα μπορέσει να ικανοποιηθεί η ερωτική ανάγκη και πώς εμείς αντιλαμβανόμαστε την οργάνωση της οικογένειας. 
ΚΑΙ, ΦΥΣΙΚΑ, ΑΥΤΗ Η ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΕΝΤΕΙΝΕΤΑΙ και οδηγεί στην παραμέληση -συχνά δε- ακόμη και στην περιφρόνηση των υπόλοιπων προβλημάτων, ιδιαίτερα από άτομα τα οποία έχουν επιλύσει το πρόβλημα της πείνας και βρίσκονται στη φυσιολογική κατάσταση να μπορούν να ικανοποιούν τις πλέον επιτακτικές ανάγκες τους, εφ’ όσον ζουν σε ένα περιβάλλον σχετικής ευμάρειας.

 ΑΥΤΟ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΕΞΗΓΕΙΤΑΙ, εάν λάβει κανείς υπ’ όψιν τον τεράστιο ρόλο που παίζει ο έρωτας στην ηθική και υλική ζωή του ανθρώπου, δεδομένου ότι η εστία, η οικογένεια, είναι ο χώρος στον οποίο ο άνδρας και η γυναίκα περνούν το μεγαλύτερο και καλύτερο μέρος της ζωής τους. Εξηγείται επίσης από μια τάση προς το ιδανικό, η οποία διαποτίζει το ανθρώπινο πνεύμα από τη στιγμή που αυτό αποκτά αυτοσυνείδηση. 
ΟΣΟ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΘΑ ΥΠΟΦΕΡΟΥΝ, χωρίς να συνειδητοποιούν τα βάσανά τους, χωρίς να προσπαθούν να απαλλαγούν από αυτά, χωρίς να επαναστατούν, θα ζουν όπως τα κτήνη που δέχονται τη ζωή όπως τη βρίσκουν. 
ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΙΜΗ ΟΜΩΣ ΠΟΥ ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ και να κατανοούν ότι τα βάσανά τους δεν οφείλονται σε κάποιες ανυπέρβλητες φυσικές αντιξοότητες, αλλά σε ανθρώπινες αιτίες, τις οποίες οι άνδρες και οι γυναίκες μπορούν να εξαλείψουν, αισθάνονται συνακόλουθα την αναγκαιότητα μιας τελειοποίησης, και θέλουν -αυτό είναι, τουλάχιστον, το ιδανικό τους- να απολαύσουν τα αγαθά μιας κοινωνίας στην οποία θα βασιλεύει η απόλυτη αρμονία και στην οποία ο πόνος θα έχει εντελώς και για πάντα εξαλειφθεί. 
ΑΥΤΗ Η ΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΧΡΗΣΙΜΗ, εφ’ όσον μας ωθεί να βαδίσουμε προς τα εμπρός. Μπορεί, ωστόσο, να αποδειχθεί επιζήμια, εάν, υπό το πρόσχημα ότι κανείς δεν μπορεί να φθάσει στην τελειότητα και ότι είναι αδύνατον να εξαλειφθούν όλοι οι κίνδυνοι και όλα τα ελαττώματα, μάς ωθεί να παραμελούμε όλα όσα θα μπορούσαμε να κάνουμε, συνεχίζοντας να ζούμε όπως μέχρι τώρα. 
ΤΩΡΑ ΛΟΙΠΟΝ, ΚΑΙ ΑΣ ΤΟ ΠΟΥΜΕ ΕΥΘΕΩΣ, δεν διαθέτουμε καμία λύση για να αντιμετωπίσουμε τα βάσανα που προέρχονται από τον έρωτα, εφ’ όσον αυτά δεν μπορούν να εξαλειφθούν με κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, ούτε καν με μια αλλαγή των συνηθειών μας. Τα βάσανα αυτά είναι ήδη προκαθορισμένα από κάποια βαθιά αισθήματα, θα μπορούσαμε να πούμε έμφυτα, του ανθρώπου, και μεταβάλλονται, όποτε μεταβάλλονται, μόνο μέσω μιας βραδείας εξέλιξης και κατά τρόπο που δεν είμαστε σε θέση να προβλέψουμε. 
ΘΕΛΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. ΘΕΛΟΥΜΕ οι άνδρες και οι γυναίκες να μπορούν να ερωτεύονται και να ενώνονται ελεύθερα, χωρίς άλλο κίνητρο εκτός από τον έρωτα, χωρίς καμία νομική, οικονομική και φυσική βία. Η ελευθερία όμως, έστω και αν είναι η μοναδική λύση που μπορούμε και οφείλουμε να προτείνουμε, δεν επιλύει ριζικά το πρόβλημα, δεδομένου ότι για να ικανοποιηθεί ο έρωτας έχει ανάγκη από τη συμφωνία δύο ελευθεριών, οι οποίες συχνά δεν εναρμονίζονται διόλου, και ότι η ελευθερία να κάνει κανείς ό,τι θέλει, δεν είναι παρά μια φράση κενή νοήματος, όταν κάποιος δεν μπορεί να θέλει κάτι. 
ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΕΥΚΟΛΟ ΝΑ ΠΟΥΜΕ: όταν ένας άνδρας και μια γυναίκα ερωτεύονται, ενώνονται, ενώ χωρίζουν όταν πάψουν να είναι ερωτευμένοι. Για να μπορέσει, ωστόσο, αυτή η αρχή να μετατραπεί σε πάγιο και γενικό κανόνα της ευτυχίας, θα πρέπει να ερωτεύονται και να παύουν να είναι ερωτευμένοι και οι δύο ταυτοχρόνως. Και αν κάποιος αγαπά χωρίς να αγαπιέται; Και αν κάποιος εξακολουθεί να αγαπά, ενώ ο άλλος δεν τον αγαπά πλέον και προσπαθεί να ικανοποιήσει κάποιο καινούργιο πάθος; Και αν κάποιος αγαπά ταυτοχρόνως περισσότερα του ενός άτομα, τα οποία δεν μπορούν να συμβιβασθούν με μια τέτοια κατάσταση; 
«ΕΙΜΑΙ ΑΣΧΗΜΟΣ» ΕΛΕΓΕ ΚΑΠΟΤΕ ΕΝΑΣ ΦΙΛΟΣ. «Τι θα κάνω αν καμία δεν θέλει να μ’ ερωτευθεί;» Όσο αστεία και αν ακούγεται μια τέτοια ερώτηση, δεν μπορεί κανείς να μη διακρίνει πίσω από αυτά τα λόγια κάποιες πραγματικές τραγωδίες. Και κάποιος άλλος, ο οποίος αντιμετώπιζε το ίδιο πρόβλημα, μας έλεγε: «Για την ώρα, όταν δεν μου προσφέρεται ο έρωτας, τον αγοράζω, έστω και αν είμαι αναγκασμένος να κάνω αιματηρές οικονομίες για να τα φέρω βόλτα. Τι θ’ απογίνω, όταν δεν θα υπάρχουν κοινές γυναίκες;» Το ερώτημα είναι φρικτό, εφ’ όσον αποκαλύπτει την επιθυμία να υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι να εξωθούνται από την πείνα στην πορνεία. Είναι φρικτό, αλλά και συνάμα... τρομερά ανθρώπινο.
 ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΙΣΧΥΡΙΖΟΝΤΑΙ ΠΩΣ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ θα μπορούσε να βρεθεί στην οριστική κατάργηση της οικογένειας, στην κατάργηση τού, λίγο-πολύ, μόνιμου σεξουαλικού ζεύγους, καθιστώντας έτσι τον έρωτα μια απλή φυσική πράξη ή, καλύτερα, μεταμορφώνοντάς τον -μέσω της σεξουαλικής ένωσης- σε ένα αίσθημα παρόμοιο με τη φιλία, που θα αναγνωρίζει το δικαίωμα στις πολυγαμικές σχέσεις, στην ποικιλία, στη διατήρηση πολλών ερωτικών δεσμών ταυτοχρόνως. Και τα παιδιά; ...Παιδιά όλων. 
ΜΠΟΡΕΙ, ΛΟΙΠΟΝ, ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΘΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ; Θα πρέπει να ευχόμαστε κάτι τέτοιο; Αυτή αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα ανάπτυξης του ανθρώπου, εφ’ όσον μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας ο άνθρωπος θυσιάζεται για τον άνθρωπο και ανταποδίδει το καλό με καλό, χωρίς να ζητά άλλη ανταμοιβή πέραν της αγάπης του συντρόφου και των παιδιών του.
 ΟΜΩΣ ΜΑΣ ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΤΗ ΣΤΙΜΗ ΠΟΥ ΘΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΟΥΝ τα προβλήματα που γεννούν τα συμφέροντα, όλοι οι άνθρωποι θα είναι αδέλφια και θα αγαπούν ο ένας τον άλλον. Οπωσδήποτε αν δεν θα μισεί ο ένας τον άλλον είναι βέβαιο ότι το αίσθημα της συμπάθειας και της αλληλεγγύης θα αναπτυσσόταν σε μεγάλο βαθμό και ότι το γενικό συμφέρον των ανθρώπων θα αναδεικνυόταν ως σημαντικός παράγων στον καθορισμό της συμπεριφοράς κάθε ατόμου. Αυτό, ωστόσο, δεν είναι έρωτας. Το να αγαπάς όλο τον κόσμο μοιάζει με το να μην αγαπάς κανέναν. 
ΚΑΙ ΑΝ ΥΠΟΤΕΘΕΙ ΠΩΣ ΔΕΝ ΑΓΑΠΑΜΕ ΚΑΠΟΙΟΝ περισσότερο από τους άλλους, εάν δεν υπάρχει ένα και μόνο άτομο, για το οποίο να είμαστε περισσότερο διατεθειμένοι να θυσιαστούμε απ’ ό,τι για τους άλλους, εάν δεν γνωρίζαμε άλλον έρωτα εκτός από αυτόν τον μέτριο, τον αφηρημένο, τον σχεδόν θεωρητικό, που μπορούμε να αισθανθούμε για τους πάντες, δεν θα ήταν η ζωή μας λιγότερο πλούσια, λιγότερο γόνιμη, λιγότερο όμορφη; Δεν θα μειώνονταν αυτές οι ωραιότερες παρορμήσεις της ανθρώπινης φύσης; Άραγε δεν θα ήμαστε στερημένοι από τις βαθύτερες απολαύσεις μας; Δεν θα ήμαστε πιο δυστυχισμένοι; 
ΚΑΤΑ Τ’ ΑΛΛΑ, Ο ΕΡΩΤΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ. Όταν μας χτυπούν τα βέλη του έρωτα, νιώθουμε την ανάγκη της επαφής, της αποκλειστικής κατοχής της αγαπημένης ύπαρξης. Η ζήλια, με την καλύτερη δυνατή έννοια της λέξης, φαίνεται να αποτελεί -και γενικώς αποτελεί- μια αναπόφευκτη πραγματικότητα. Το γεγονός μπορεί να είναι θλιβερό, δεν μπορεί ωστόσο να αλλάξει κατά βούληση, ούτε καν κατά τη βούληση εκείνου που βασανίζεται από τη ζήλια. 
ΓΙΑ ΜΑΣ Ο ΕΡΩΤΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΑΘΟΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ από μόνο του γεννά τραγωδίες. Οπωσδήποτε, αυτές οι τραγωδίες δεν θα μεταφράζονταν πλέον σε πράξεις βίαιες και κτηνώδεις, αν ο άνδρας και η γυναίκα διέθεταν το αίσθημα του σεβασμού της ελευθερίας του άλλου, αν διέθεταν αρκετή εξουσία πάνω στον ίδιο τον εαυτό τους, ώστε να αντιλαμβάνονται πως ένα κακό δεν θεραπεύεται με κάποιο άλλο μεγαλύτερο, και αν η κοινή γνώμη δεν ήταν τόσο ανεκτική απέναντι στα εγκλήματα πάθους, όσο είναι σήμερα. Παρ’ όλα αυτά, οι τραγωδίες δεν θα ήταν λιγότερο οδυνηρές.
 ΑΣ ΚΑΤΑΡΓΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ανθρώπου από άνθρωπο. Ας καταπολεμήσουμε την κτηνώδη παρόρμηση του αρσενικού που πιστεύει πως πρέπει να κυριαρχεί πάνω στο θηλυκό· ας καταπολεμήσουμε τις θρησκευτικές, κοινωνικές και σεξουαλικές προκαταλήψεις· ας εξασφαλίσουμε σε όλους, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, την ευημερία και την ελευθερία· ας διαδώσουμε τη μόρφωση και, τότε, θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση λογικά, εάν δεχθούμε ότι δεν θα υπάρχουν πλέον άλλα βάσανα, εκτός από εκείνα του έρωτα.

 ΕΝ ΠΑΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙ, ΟΣΟΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΤΥΧΟΙ ΣΤΟΝ ΕΡΩΤΑ, θα μπορούν να βρουν άλλες απολαύσεις, εφ’ όσον η κατάσταση δεν θα είναι όπως η σημερινή, στην οποία ο έρωτας και το αλκοόλ αποτελούν τη μοναδική παρηγοριά του μεγαλύτερου μέρους της ανθρωπότητας.




 Αποσπάσματα από το βιβλίο του Ερρίκο Μαλατέστα, Προς μια ελεύθερη κοινωνία, εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος. Ο Ερρίκο Μαλατέστα (14 Δεκεμβρίου 1853-22 Ιουλίου 1932) ήταν Ιταλός αναρχικός. Πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του εξόριστος από την Ιταλία και πάνω από μια δεκαετία στη φυλακή για τις απόψεις του. Έγραψε και επιμελήθηκε μια σειρά από ριζοσπαστικές εφημερίδες της εποχής, ενώ ήταν επίσης φίλος του Μιχαήλ Μπακούνιν.